Veerstoepen (Beuningen / Slijk-Ewijk)

Web Redacteur 21-06-2016
13550 keer bekeken 0 reacties

Sinds 2009 heeft WaalWeelde het project “Bakens aan het water” onder haar hoede. Doel is om door een ‘lint van kunstwerken’ langs de Waal een vernieuwende blik te geven op gebiedsontwikkeling. De bakens moeten door hun ontstaan of door hun vormgeving een extra accent geven aan of commentaar geven op de veranderingen in het landschap. In de ontwikkeling en realisatie van de kunstwerken hebben de kunstenaars veel aandacht voor het proces en de verbinding met zowel het landschap als met de mensen die in het landschap leven. Daarmee past het project goed bij de doelen van WaalWeelde.

Het project "Bakens aan het water" past ook bij de ambitie van het Gelders Cultuurbeleid 2013-2016 om vanuit cultuur bij te dragen aan ruimtelijke ontwikkeling in Gelderland en beeldbepalende kunst in de openbare ruimte te realiseren. Ook 'het vergroten van de maatschappelijke relevantie van cultuur' loopt als een rode draad door het cultuurprogramma. Het project "Bakens aan het Water" past bij deze beide ambities. Door niet alleen van culturele maar ook van ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen uit te gaan, ontstaan er mogelijkheden voor kunstwerken met groot draagvlak. En omdat de vraag naar kunstwerken komt vanuit gebiedsontwikkeling, en niet alleen vanuit cultuurbeleid, biedt "Bakens aan het water" een kans om kunstwerken te realiseren met een grotere maatschappelijke relevantie.

Hieronder vindt u de verschillende Bakens die tot nu toe bedacht en/of gerealiseerd zijn.

 

Gedichten van Tim Paradijs op de veerstoepen van Beuningen en Slijk-Ewijk verbinden de linker en rechter oever van de Waal met elkaar.

Wie zijn jullie?

Atelier Quadrat is een bureau voor stedenbouwkundig ontwerp, landschapsarchitectuur en architectuur. Quadrat bestaat uit drie directieleden: Paul Achterberg, landschapsarchitect, en Roy Bijhouwer en Stefan Gall, allebei stedenbouwkundig ontwerper en architect.

De belangrijkste invalshoek in ons werk is de structuur en kwaliteit van de openbare ruimte. Bij atelier Quadrat wordt de ontwerpopgave steeds benaderd vanuit kennis en inzicht van de historische morfologie van de plek en wordt daarbij altijd opgevat als onderdeel van een groter ruimtelijk en maatschappelijk geheel. Een ontwerp is daarmee bij uitstek een culturele opgave, in die zin dat zichtbaar wordt hoe het bestaande verder ontwikkeld kan worden.

Door ontwerp en historische analyse op deze wijze te combineren wordt de invloed van het ontwerp op de context in beschouwing genomen. In de werkwijze staat de integratie van stedenbouw, landschap en architectuur voorop. De publieke ruimte staat hierbij centraal. Immers door de stedenbouwkundige structuur van een project wordt de conditie gevormd voor de inrichting van de publieke ruimte. In 2000 is de jaarlijkse prijs van de Bond van Nederlandse Architecten, de BNA-kubus, aan atelier Quadrat toegekend.

Wat was de aanleiding voor jullie baken?

In 2012 heeft de Provincie Gelderland atelier Quadrat opdracht gegeven de veerstoepen van Beuningen en Slijk-Ewijk vorm te geven. Aanleiding voor deze opdracht was de in 2009 vastgestelde gebiedsvisie “WaalWeelde”. Deze visie is opgesteld binnen het samenwerkingsverband van de Provincie Gelderland, 15 Waalgemeenten, het Waterschap Rivierenland en de (toenmalige) Ministeries van LNV, VROM en V&W. De visie “WaalWeelde” formuleert een integraal programma voor de Waaluiterwaarden en benoemt de ruimtelijke relaties met de binnendijkse gebieden. De visie bevat zeven thema’s: waterveiligheid, natuurontwikkeling, economie, wonen, toerisme-recreatie, cultuurhistorie, en energie. De opdracht om de veerstoepen vorm te geven was de eerste fase in de uitwerking van het thema toerisme-recreatie.

Wat inspireerde jullie tot het maken van dit baken?

Het landschap van de Waal is een van de meest dramatische van Nederland. De extreem hoge waterstanden tot bijna aan de kruin van de dijk en de extreem lage waterstanden, waarbij een kralensnoer van zilveren stranden opduikt, geven een, voor Nederland zeldzame, natuurillusie. Op vele onverwachte en nauwelijks ontdekte plekken kun je je maximaal ontspannen. Alleen verlaten steenfabrieken, bruggen en bakens voor de scheepsvaart zijn uitingen van cultuur. Op die bakens wil het veerstoepontwerp aansluiten. Rekening houdend met de dynamiek van de waterstanden, de zichtbaarheid vanaf het water en de pont en als een plek in de struinroutes door de uiterwaarden is gekozen voor repeterende acupunctuur.

Hoe ziet het baken er uit?

Een vloer van stelconplaten fungeert als wachtplaats en oplegpunt voor de veersteiger. Over vier platen is zowel aan de Beuningse zijde als aan die van Slijk-Ewijk een gedicht van Tim Pardijs uitgefreesd, waarin het kruisen van de Waal tot uiting is gebracht. En vijf meter lange zitbank met een stalen afdekplaat biedt een rustplek. Deze is bakenrood geschilderd aan de Slijk-Ewijkse zijde, de Rechter Waaloever, en bakengroen aan de Beuningse zijde, de Linker Waaloever. De dorpsnamen zijn in grote witte letters in het staal uitgespaard. In het betonnen zitvlak zijn de tegenoverliggende dorpsnamen aangebracht, aan de zijkanten de naburige dorpsnamen langs de struinroutes. De industriële vormgeving van de banken en de grafische vormgeving is, in opdracht van atelier Quadrat, verricht door bureau Blom&Moors. De uitvoering is verzorgd door Willems Winssen BV.

Met wie hebben jullie samengewerkt?

Langs de gehele Waal zijn recent nieuwe veerdiensten voor voetgangers en fietsers in een zomerdienstregeling in gebruik genomen, zoals die tussen Beuningen en Slijk-Ewijk, of zijn deze diensten in planning. De Provincie Gelderland verzocht om afstemming met belanghebbenden onder coördinatie van de Dienst Landelijk Gebied en om integratie van de poëzie van de jonge Gelderse dichter Tim Pardijs. Zijn gedichten ontstonden, in nauwe samenwerking, tijdens het ontwerpproces.

Wanneer is het werk onthuld, en door wie?

Op 18 mei 2013 zijn de veerstoepen feestelijk in gebruik genomen met speeches door Gedeputeerde Cultuur en Cultuurhistorie Annemieke Traag en Wethouder Kunst en Cultuur Beuningen Henk Plaizier op de Beuningse Veerstoep.

Vervolgens droeg Tim Pardijs zijn gedicht voor en voer het gezelschap na het luiden van de scheepsbel met rode ballon naar de veerstoep van Slijk-Ewijk. Hier speechten de toenmalige gedeputeerde Wonen, Ruimte en Water Josan Meijers en wethouder Kunst en Cultuur Overbetuwe Frits Witjes na de rode ballon in ontvangst te hebben genomen. Tim Pardijs droeg zijn tweede gedicht voor en vervolgens voer het gezelschap terug naar de Beuningse Veerstoep waar een  groene ballon werd overhandigd.

 

Afbeeldingen

Op de kaart

0  reacties